محمد حسن خان اعتماد السلطنه

268

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

و در اين فضايل بسى رسائل ساخته و بر بعضى از كتب معروفهء عرفاء و متشرعين متصوفه تعاليق پرداخته . در حب اهل البيت صلوات الله عليهم مقامى عظيم دارد . چون به استكشاف حقايق و مقامات و شرح اسرار و كرامات آل محمد ع مىگرايد گوئى سلمان زمان و گرنه ابوذر دوران است و به غيب از وراء سترى رقيق نگران . [ ى ] ميرزا يحيى خلف ميرزا رضا نجم الملك ابن ميرزا جعفر منجم‌باشى حسب الوراثه منجم‌باشى حضرت مستطاب اقدس و الا مظفر الدين ميرزا وليعهد دولت جاويد مهد است ، ادام الله اقباله العالى . * * * استاد غلامرضا مشهور به شيشه‌گر مرشدى معتبر بود و جمعى بيشمار حلقهء ارادتش در گوش داشتند . در جلد اوسط « مطلع الشمس » ترجمهء مختصرى از وى نوشته‌ايم . ملا عباسعلى آقچه قشلاقى از اكابر و علماء افشار ايرلو مىباشد و آقچه قشلاق از قراى الكاى طارم سفلى است . حاج ميرزا فضل الله ساوجى از مشاهير فضلاء دار الخلافه بود . در فنون متنوعه و هنرهاى چند على الخصوص خط نستعليق و ثلث و نسخ و معرفت احوال خطاطين و نتايج اقلام ايشان يگانهء زمانه محسوب مىگرديد . در بدايت امر صدارت « ملاباشيگرى » مرحوم على خان ظل السلطان خلف خاقان مغفور با وى تعلق داشت و در زمانى كه شاه مرحوم محمد شاه شهر هرات را در حصار داشت ، به موجبى از طهران به اردوى همايون رفت و مورد مرحمتهاى فوق الوصف گرديد . مدايح بسيار از شعراء عصر على الخصوص مرحوم « شباهنگ » در حق او ديده شده . در ظهر عاشوراء سال يكهزار و دويست و هفتاد و پنج از سراى سپنج رحلت گزيد . قبرش در وادى السلام است . ملا عليمحمد اصفهانى استاد رياضيات مشرق زمينى بود و در ادبيات نيز شركت كلى مىفرمود . نواب رضوان‌مآب عليقلى ميرزا وزير علوم او را از اصفهان به طهران آورد و به سمت معلمى خود بپذيرفت . در وزارت علوم و تكاليف مدرسهء دار الفنون آن ملكزادهء دانشمند را معينى بزرگ بود . وى را مورخين و مؤلفين عصر غياث الدين جمشيد ثانى مىنويسند . خلف بزرگوارش حاج ميرزا عبد الغفار معلم رياضيات دار الفنون كه به لقب نجم الملك است فى الحقيقه به توجهات خاصهء آن استاد راد برآمده . روان خويشتنش پيوسته شاد و